Limburgse dagen (de mooiste tocht sinds tijden)

Je sterft niet zomaar op een motor; eerst word je herboren.

Zodra ik plaats heb genomen op de motor van Jo, de zwager van M., schiet mij een anekdote te binnen over Theo Koomen, een radiojournalist bij de NOS die lange tijd verslag deed van de Ronde van Frankrijk. Ook hij zat achterop een motor. De man was ongebreideld enthousiast en vond altijd woorden voor wat er om hem heen gebeurde. Toch kon hij soms niet op de naam van een renner komen. Om zichzelf zoektijd te geven verzon hij een excuus om de verbinding te verbreken. Hij zei zoiets als: “Beste luisteraars, ik val even weg want we gaan nu door een tunneltje.”

Eerst gebruikte ik de schouders van mijn gids om mij aan vast te houden. Later ontdekte ik de greepjes bij het zadel.

Ik zit voor het eerst van mijn leven op een motor. Achterop of voorop, ik wist het vervoermiddel altijd te mijden. De ervaring bleef mij bespaard als gevolg van een aantal lang gekoesterde vooroordelen. Ten eerste had ik het idee dat mijn benen te kort waren voor zo’n ding. Dit bleek aantoonbaar onzinnig. Toen ik er beter op ging letten zag ik voldoende rijders van mijn lengte die niet omvielen voor het stoplicht.

Ten tweede associeerde ik motors met motorbendes. Die jongens mochten elkaar dan begroeten bij het passeren, het bleven onaangepaste vrijbuiters die geen belasting betaalden. Ook hier bleek ik over ‘bias’ te beschikken. Niemand met een nummerplaat blijft onzichtbaar voor de fiscus.

Ten derde leek het mij volkomen bewezen dat motorrijders meer snelheidsovertredingen begaan dan welke andere weggebruikers dan ook. Dat kan waar zijn maar hoe zit het met de ongelukken die zij veroorzaken? Statistieken van het CBS erbij. Oeps, mijn derde vooroordeel wordt een hardnekkige. De cijfers laten zien dat een motorrijder ‘dertig keer meer kans [heeft] op een dodelijk ongeval per afgelegde kilometer’. Maar of dat altijd door te hard rijden komt?

Afwezigheid van airbag, gordel en kooiconstructie doen hun werk. En dan nog het evenwicht. Motoren vallen makkelijker om dan een auto (afdoende beenlengte ten spijt). Door een drempel of een steentje op de weg kan er al een ongelukje of zwaar ongeval ontstaan, ‘terwijl er ook nog eens een auto overheen kan rijden’ (bij dit laatste had ik niet stilgestaan. Het CBS maakt mij wijzer dan ik wil!). Ik vrees dat mijn derde vooroordeel, door verdere verdieping, van inhoud verandert, maar niet wordt weggepoetst. Motors zijn gewoon gevaarlijk.

Mijn vierde en laatste bezwaar betreft het lawaai dat ze maken. Ook daaraan zal ik nooit wennen. Op een terras in Thailand bedacht ik dat het geluid van deze voertuigen zich niet goed verhoudt tot het aantal personen dat ermee wordt vervoerd. Ik zag daar veel motorrijders met vrouw en kind achterop en soms nog wat kroost in een zijspan. Tegenover dergelijke taferelen stond ik sympathieker dan tegenover jongemannen die hun motor gebruikten om in geronk te zeggen waartoe het verstand niet bij machte was.

Mochten er bij mij nog bezwaren bestaan tegen de motor, dan zijn ze op deze eerste rit behoorlijk bedwongen. Ik begrijp nu wat de charme is. De vrijheid, het avontuur, de beleving van het landschap. De beweging die je echt aan den lijve voelt door rijwind en dat ronkende geval tussen je benen. Alle vooringenomenheden blijken waar! Je leeft van seconde tot seconde onder het rijden. Je maakt dingen veel bewuster mee dan in een ‘kooi van Faraday’.

Jo is een ervaren ‘biker’ die in alle situaties zijn rust en wijsheid behoudt (deze eigenschappen zijn beslist uitbreidbaar tot voorbij zijn hoedanigheid als motorbestuurder). Ik werd wel stil toen we een groepje wielrenners passeerden die nogal breed over de weg uitwaaierden. Van de andere kant stormde een auto aan. Ik twijfelde even aan mijn gids, de goede afloop en de life-uitzending. Ik sloot m’n ogen en bedacht mij een tunneltje zonder licht aan het einde. Daarna weer dat prachtige heuvellandschap.

De ironie van het lot wil dat Theo Koomen, die zo vaak op de motor zat tijdens wielerritten, stierf door een auto-ongeval, nadat hij de voetbalwedstrijd FC TwenteMVV had verslagen.