Zij die het weten kunnen zeggen het met zoveel woorden.

Wetenschappers wagen zich niet snel aan voorspellingen. Je moet geen onzekerheden in je onderzoek willen introduceren, je bent tenslotte geen politicus, klimaatontkenner of complotdenker, die zomaar wat kan roepen. Soms laten wetenschappers zich echter wel erg voorzichtig uit. Dan zeggen ze bijvoorbeeld dat de toekomst van de ijsplaten afhankelijk is van het klimaatpad dat we gaan volgen. En dat het niet zeker is welk pad dat zal zijn.

Ik vind die voorzichtigheid een verademing. In een wereld waarin velen zomaar wat roepen, zijn wetenschappers onze rotsen in de branding. En toch, met alle respect voor deze zorgvuldigheid – die onderzoekers van de werkelijkheid nu eenmaal moeten betrachten – mag ik, als bezorgde burger, toch wel voorzichtig naar voren brengen dat, mijn tijdgenoten inschattende, en in het licht van wat klimaatonderzoekers inmiddels boven water hebben gekregen, het volkomen duidelijk is waar het heengaat met de wereld?

We weten nu dat 60 procent van de ijsplaten kwetsbaar is en als gevolg van de opwarming van de aarde op de lange termijn een grotere kans heeft om te verdwijnen.

De politiek trekt zich te weinig aan van de gevolgen van klimaatopwarming (eigen waarneming) en de gemiddelde mens in mijn omgeving (zelf opgedane ergernis) interesseert het zo mogelijk nog minder.

Wat heeft de wetenschap tot nu toe ontdekt? Dat meer dan de helft van de in zee drijvende Antarctische ijsplaten het risico loopt om gedeeltelijk af te breken. Als dit gebeurt, kan het landijs sneller naar zee stromen en zal de zeespiegel stijgen.

Door grote aantallen satellietbeelden te combineren met slimme algoritmen brachten de onderzoekers nauwkeurig in kaart waar zich spleten in het ijs bevinden. Als zich daarin genoeg smeltwater verzamelt, kan dit leiden tot verdieping van de scheuren en uiteindelijk tot het afbreken van de ijsplaten. Deze platen remmen het naar zee stromen van het landijs af. Als ze wegdrijven of in kleine stukken uiteenvallen verdwijnt hun remmende werking en kan het landijs sneller naar zee stromen. Als meer landijs de zee instroomt leidt dit tot verhoging van de zeespiegel.

We weten nu dat 60 procent van de ijsplaten kwetsbaar is en als gevolg van de opwarming van de aarde op de lange termijn een grotere kans heeft om te verdwijnen. Het is nog niet duidelijk in hoeverre ijsplaten op dit moment al aan het smelten zijn.

Hoeveel smeltwater op de ijsplaten ligt, wordt nog onderzocht. Het lijkt te gaan om een klein percentage van het oppervlak. In het oostelijk, koudere deel van Antarctica is dat 0,6 procent. Dit zal meer zijn in het westelijk deel van het continent, dat gevoeliger is voor opwarming van oceaan en atmosfeer.
Men heeft nu een indicatie welke ijsplaten kwetsbaar zijn en waar we onze aandacht op moeten richten.

Dit wetende zou ik bijna zeggen: ik weet genoeg. Dat doe ik natuurlijk niet, want hoe meer kennis van zaken, hoe beter. Wat ik bedoel is, dat ik geen groter inzicht nodig heb om in te zien, dat als zich smeltwater in spleten in het ijs verzamelt, de scheuren zo zullen verdiepen dat de ijsplaten op een zeker moment afbreken en dat we dan de moord zullen stikken. Afbreken zullen ze. En de zeespiegel zal zodanig stijgen dat we het in dit kikkerlandje niet langer droog houden.

We zijn gewaarschuwd. Door mensen die ervoor hebben doorgeleerd.