Is lozen de oplossing?

Als de herinnering aan Fukushima maar niet verwatert.

De Japanse regering gaat meer dan 1 miljoen ton verontreinigd water van de Fukushima kerncentrale in zee lozen. Daarmee komt ze in aanvaring met de lokale vissers die beweren dat deze maatregel hun toch al beschadigde bedrijfstak om zeep helpt. Buurland Zuid Korea boycot de import van vangst uit de regio van de reactor al vanaf de ramp in Maart 2011.

Milieugroepen zijn natuurlijk ook tegen deze beslissing. Wij begonnen thuis spontaan ‘De beuk erin’ te zingen van Robert Long en dat was niet omdat we vrolijk werden van het nieuws.

Toe maar jongens de beuk erin / Ja vooruit maar lui zet hem op / Gif en rotzooi in de zee / De oceaan een grote plee / De vis die gaat maar zo niet dood / De zee is zo ontzettend groot / Dit gaat het snelst en tijd is geld iets anders wordt te duur / Wij zijn de baas in de natuur.

De regering gaf al langer aan dat ze de meer dan 1000 tanks aan nucleair afvalwater in de Stille Oceaan kwijt wil. Met deze beslissing komt er een einde aan jaren van onderhandelen over wat er met het water moest gebeuren. Andere opties waren verdamping of de constructie van nog meer opslagtanks op andere plekken.

Het nu overtollige water is gebruikt om drie beschadigde reactorkernen tegen smelten te behoeden. De hoeveelheid stijgt nog steeds met 170 ton per dag want de verdunning van verontreinigd water gaat noodgedwongen door. De druk om te besluiten wat er met de inhoud van de tanks moest gebeuren nam toe omdat de opslagruimte op het terrein van de kerncentrale tegen het einde van de zomer van 2022 ontoereikend zal zijn.

Kernenergie, vriend of vijand? Het probleem is dat we meer energie nodig hebben dan andere duurzame bronnen op dit moment kunnen leveren.

Dit nieuws doet een pleidooi voor het heroverwegen van kernenergie als energiebron natuurlijk geen goed. Wat het consumentenvertrouwen sowieso niet hielp was, naast de ramp zelf, de uitleg die vaak werd gegeven van de catastrofe en van kernenergie in het algemeen. Die bleek vaak niet correct. Misschien is het goed om nog even stil te staan bij wat er precies gebeurde tijdens de tsunami van 2011. De onverdunde waarheid, zeg maar.

De Fukushimareactoren waren aardbevingsbestendig ontworpen. Toen voor de kust van Japan een zeebeving plaatsvond met een kracht van 9,0 stopten de reactoren onmiddellijk door automatisch de regelstaven te laten zakken. De reactorgebouwen waren niet beschadigd. Alles leek oké. De beving sloot de centrale wel af van het stroomnet, maar er waren meerdere back-upsystemen, waaronder accu’s, dieselgeneratoren en noodkoelingssystemen, die geen externe energie nodig hadden.

De ingenieurs hadden zelfs rekening gehouden met een tsunami, door een beschermende dijk rond de centrale te bouwen. Ze hadden echter geen rekening gehouden met een tsunami van 15 meter hoog en de gevolgen die deze kon hebben. Ze rekenden op een tsunami van hooguit 10 meter.

De dieselgeneratoren, de accu’s, de verdeelkast en de brandstoftanks bevonden zich allemaal in de kelder van de centrale, en de 15 meter hoge tsunami vernielde deze noodstroomvoorziening. De accu’s vielen uit en de dieselgeneratoren stonden onder water, net als de verdeelkast, zodat het onmogelijk was om eenvoudig nieuwe externe energiebronnen in te pluggen. Omdat een gesloten klep niet open wilde, faalde bij Unit 1 het noodkoelsysteem, dat zonder stroom zou moeten werken.

Als de ingenieurs bedacht waren geweest op een 15 meter hoge tsunami, zou de zaak in Fukushima heel anders zijn gelopen, maar vanwege een atypische natuurramp waren alle denkbare back-upsystemen op slag nutteloos.

Ok, soms doen ingenieurs aannamen die onjuist blijken. Vaak wordt de zaak gecorrigeerd voor er echt iets misgaat. Dan doet de fout zich voor in een systeem waarin genoeg speling zit om die te compenseren. Of een back-upsysteem neemt de controle over. Zo nu en dan groeien kleine misvattingen uit tot catastrofes. Maar wetenschappers leren daar onmiddellijk van. Ik acht het onwaarschijnlijk dat de hierboven omschreven fouten nogmaals worden gemaakt.

Ik durf te beweren dat iedere ramp met een kerncentrale, reactors van de toekomst veiliger maakt. Althans, wat techniek en voorzorgmaatregelen betreft. Waarmee ik mij (nog) niet voor herinvoering van kernenergie uitspreek.