Tiny House in de Ardèche (1: Ligging)

Een micromaison op meer dan 16000 m² grond

Waar ligt het kleine huisje? We gaan van groot naar klein, te beginnen met de kaart van Frankrijk. Ik ben graag volledig. Zoom je even mee (in)?

De Ardèche ligt op zo’n 1000 km afstand van Utrecht.
De Ardèche heeft departementsnummer 07. Ardèche maakt deel uit van de regio Auvergne-Rhône-Alpes. Ten zuiden ervan ligt het natuurreservaat en Nationaal Park de Cevennen maar het departement bestaat zelf ook voor zo’n 31% uit bos. De bekendste rivieren zijn de Rhône, de Ardèche, de Chassezac en de Doux.
De regio Auvergne-Rhône-Alpes is op 1 januari 2016 ontstaan door de samenvoeging van de regio’s Auvergne en Rhône-Alpes.
De regio Auvergne-Rhône-Alpes.
Hier zie je de departementen die deel uitmaken van de regio Auvergne-Rhône-Alpes en (in kleur) ook de provincies zoals ze bestonden in de 18e eeuw. Dat gelige gebied waar de Ardèche deel van uitmaakt heette vroeger Languedoc. Dat bestaat nog steeds natuurlijk en loopt viel zuidelijker door. Het blauwe gedeelte heette de Dauphiné. Ten westen van de Languedoc lag de Auvergne. Veel Fransen duiden die streken nog zo aan, vandaar dat ik ze er even bijzet.
We zoomen nu in op de drie arrondissementen van het departement Ardèche. Eén van die arrondissementen is Largentière. Een arrondissement bestaat uit kantons. We gaan naar het kanton Vallon-Pont-d’Arc in Largentière.
Het kanton (in dit geval het kanton Vallon Pont D’Arc dat deel uitmaakt van het arrondissement Largentière) omvat verschillende gemeenten. We gaan naar de gemeente Lagorce.
Eén van de gemeenten binnen het kanton Vallon-Pont-d’Arc heet Lagorce. Het ‘tiny house’ bevindt zich in de gemeente Lagorce. Dat is een gemeente in het departement Ardèche (regio Auvergne-Rhône-Alpes). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Largentière.
Op deze kadastertekening zijn de vele stukjes land te zien van de buren en zie je ook een beekje ten westen van het terrein met nummer 1217. Op 1217 zoemen we in want dat is het terrein waar het over gaat (en waar dus het tiny house staat).
Het ‘Tiny House’ bevindt zich op het stuk grond dat wordt aangeduid als: numéro 1217 de la section K lieu-dit “Les Combeaux”, contenant 16613m². De op dit papier genoemde eigenaar is wijlen mijn vader.
Het terrein heeft als nummer 1217 (zie boven) en heet ‘Les Combeaux’. Het geel/oranje blokje in dit terrein is het tiny house. Zo krijg je een idee van de grootte van het stuk grond.

Zie de andere (nog komende) berichten voor meer details over het huisje zelf.

Limburgse dagen (de Griek in Vaals)

Naar de Griek in Vaals met de zusjes en zwagers van M – inclusief haar achterneefje Stijn, dat bij oma Lillian logeert – waarom ging ik dat zo lang uit de weg?

Zij van het restaurant vormen ook een familie, dat zie ik aan de neuzen, de ogen, de serveermotoriek. Ik zie het aan de mama (‘patrino’ in het Grieks) in een zwart gewaad van het fijnste kant en een zilveren kruis op haar borst.

Ze doet niet veel anders dan heen en weer schuifelen tussen de keuken en de bar. Ze schijnt zich met niets meer te bemoeien maar ziet natuurlijk alles. Ze monitort de afrekeningen.

Zou de ‘godfather’ van deze clan nog leven? Ik hunker naar zo’n positie. Pater familias zijn van een grillvleessyndicaat – nee, geen duistere maffiazaakjes daarnaast – die met vanzelfsprekend leiderschap de boel de boel laat.

Het scheelt dat de zusjes en zwagers van M hier goede klanten zijn. De coronaregels ten spijt, wordt er vriendschappelijk op schouders geklopt. De ouzo’s staan al klaar, nog voor wij plaats nemen.

Ook aan de kleine is gedacht. Hij krijgt een kinderaperitiefje waarvoor hij zich even losmaakt van de nek van zijn oma. Hij heeft vandaag als pluche variant zijn giraffe meegebracht. Wij zijn nog steeds vriendjes maar zou ik zijn beest met rust kunnen laten en geen ‘Dikkertje Dap’ willen zingen?

Bij en met de liefste familie van Limburg om niet te zeggen Nederland. Waar, na de vlaai, eveneens een eerlijk stuk vlees werd geserveerd.

Ik breng een toast uit op de familie. M heeft mij vandaag haar (groot)ouderlijk huis laten zien, waar ze vanzelfsprekend geluk heeft gekend. Ze toonde mij ook haar, door nonnen geregeerd, gymnasium, waar ze nooit kon aarden, maar hele hoge cijfers haalde.

Er worden nieuwe ouzo’s neergezet.

Hier mag iedereen druk zijn aan tafel, mits men de pikorde respecteert. Gesticuleren en argumenteren vormt de ware saus op de eiwitten. Niet teveel denkkracht ten toon spreiden. Ook niet te snedig willen zijn. Alleen maar ontzettend sociaal.

Theo, de opa van Stijn, schenkt mij zijn tweede drankje. Hij moet nog rijden.

Ik zet mijn vegetarische principes gedurende deze dagen aan de kant en bestel een Troje-schotel. Dat plateau bevat zoveel vlees dat het niet op één bord past. De extra bouwstoffen doen de beenspieren goed.

M en ik zijn vandaag helemaal naar Kelmis gewandeld in België waar de huizen oerlelijk bleken want door geen enkel bouwvoorschrift gehinderd. Maar de bewoners waren bijzonder behulpzaam, of ze nu Duits, Waals of Vlaams spraken. Wij vroegen de weg naar een oude zinkmijn. Die we overigens nooit hebben gevonden.

Ellen schuift haar tweede ouzo in mijn richting. Zij bestuurt de andere auto.

Wat zou ik graag de Griek zijn van dit dorp. De leverancier van een eerlijk stuk vlees aan hardwerkende autochtonen en immer tevreden (want op vakantie zijnde) toeristen. Ik zou er nooit helemaal bij horen en toch gemist worden als ik er niet was. Dat is mij in de tien jaar dat ik in Limburg woonde nooit gelukt.

Troje heet de zaak, dus niet Het Paard van Troje. Ik zit daar steeds aan te denken, ik weet niet waarom. Misschien zag ik mijzelf wel als zo’n paard in M’s familie. Maar ik heb me bedacht, al mijn aanvankelijk verzet is in de kiem gesmoord.

Jo schenkt mij de hele avond bij. De glazen zijn zomaar veranderd in tinnen kruikjes zonder bodem. We worden drinkebroers. Ik geef mij over. Deze Limburgse tak is mij lief.

Ik heb zin om heel hard ‘ouzo’ te roepen à la ‘Banzai’ van Japanse kamikazepiloten. Of ik dit voornemen heb uitgevoerd weet ik niet meer. M vertelde samenvattend dat ik aanwezig was.

We gaan voldaan in een kleine colonne huiswaarts. Er bevinden zich kinderzitjes in beide auto’s. Er passen maar drie volwassenen in één auto. Iedereen hier zorgt voor kleinkinderen. Er groeit een nieuwe tak aan de stamboom. Die de intensieve veehouderij weer nieuwe diensten zal bewijzen. Zoals ik hier, vanavond, in het Vaalser Troje.

PS: Een trouwe lezeres laat mij het volgende weten: ‘De vader van de Trojefamilie was er meestal. Men laat hem nu echter thuis want zijn warriger wordende amicaliteit werd de familie iets te gênant.’

Limburgse dagen (Moresnet)

Een identiteit die vaak werd omgesmolten. ‘Als een klompje zinkerst.’

Ik zal bescheiden blijven. Ik ben op zoek naar een verhaal in een gebied waarover het beste essay allang is geschreven. Verder moet ik er voor waken dat ik mezelf niet overgeef aan de troostende illusie van een betekeninsvolle ervaring. Toeval blijft toeval, onder alle omstandigheden. De dag waarop M. en ik Moresnet bezoeken blijkt ook de datum waarop, in 1914, Duitsland er binnenviel en dit kleine gebied beroofde van haar neutrale status. Dat is slechts één van de vele gebeurtenissen waarmee het stuk grond met een oppervlakte van amper 344 hectare te maken kreeg.

Bij de eerste bezetting van je land door een vreemde mogendheid wordt de vaderlandsliefde meestal nog aangewakkerd. Maar stel nu dat je ergens woont waar de nationaliteitswisselingen zo snel gaan dat je nooit het gevoel hebt dat je ergens bij hoort. Bestaat er een betere remedie tegen patriottisme, nationalisme of chauvisnisme? Wat dat aangaat zou je iedereen een dergelijke ontheemdheid gunnen. Gedurende mijn verblijf in Limburg herlees ik een boekje genaamd ‘Zink’ van David van Reybrouck. Hij voert Joseph Rixen op. Deze man heeft in zijn leven vijf nationaliteitswisselingen gekend zonder ooit te zijn verhuisd.

Neutraal Moresnet, officieel Het Onverdeelde Gebied van Moresnet, was van 1816 tot 1920 een neutraal gebied met een oppervlakte van amper 344 hectare dat toebehoorde aan zowel het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (vanaf de onafhankelijkheid aan de nieuwe staat België) als aan Pruisen (vanaf 1871 Duitsland). Het gebied, in de vorm van een stompe driehoek, lag ten zuiden van de Vaalserberg en reikte tot aan de hoofdweg van Aken naar Luik. (Bron: Wikipedia)

Zijn moeder is een dienstmeisje bij een fabriekseigenaar in Düsseldorf van wie ze zwanger raakt en die haar daarom verstoot. Ze komt in 1902 in Neutraal Moresnet terecht dat de reputatie heeft een plek te zijn waar je problemen geheim blijven. Ze brengt haar zoon tegen betaling onder bij een pleeggezin. De jongen wordt speelbal van de bewogen geschiedenis van het ministaatje, dat verder bekendheid verwerft als zinkexporteur, belastingparadijs, smokkelvrijplaats, gokoord en potentiële ‘Esperantostaat’.

De jonge Joseph, verwekt in Pruisen, geboren in neutraal gebied, woont sinds 1915 voor de volgende drie jaar in het westelijk deel van het Duitse keizerrijk. Na de wapenstilstand in 1918 wordt Brussel zijn hoofdstad; hij is pas vijftien en al aan zijn derde nationaliteit toe. Na zijn dienstplicht in het Belgische leger, trouwt Joseph met Jeanne Lafèbre, afkomstig uit Tilburg. Tussen 1934 en 1950 worden elf kinderen geboren, negen zonen en twee dochters. Ze wonen in Kelmis, waar hij bakker is.

In mei 1940 valt Hitler België binnen en annexeert het voormalige Neutraal Moresnet. Inwoners krijgen de Duitse nationaliteit en moeten onder de Wehrmacht gaan dienen. Het nazibestuur wil Jeanne eren met het ‘Ehrenkreuz der Deutsche Mutter’, hetgeen ze weigert. ‘Wat heeft zij als Nederlandse die naar België is verhuisd te maken met een Führer die beweert dat het gezin ‘het slagveld van de moeder’ is?’

In 1943, na de nederlaag bij Stalingrad, wordt Joseph ingelijfd bij de Wehrmacht; later deserteert hij. Na de bevrijding keert hij terug bij zijn gezin, maar wordt gearresteerd door een ondergrondse verzetsorganisatie. Niet als Belg, verdacht van collaboratie, maar als Duitser in dienst van de Wehrmacht.

Een prachtige zin uit het boek vat de geschiedenis van Joseph Rixen samen: “Zonder ooit in zijn leven te verhuizen is hij Neutraal geweest, rijksingezetene van het Duitse keizerrijk, inwoner van het koninkrijk België en staatsburger binnen het Derde Rijk. Voor hij wederom Belg zal worden, zijn vijfde nationaliteitswissel, wordt hij afgevoerd als Duits krijgsgevangene. Hij heeft geen grenzen overgestoken, de grenzen zijn hem overgestoken.”

M. en ik staken de grens van Moresnet over bij het drielandenpunt van Vaals in het uiterste noorden. We deden dat zo onopvallend mogelijk want we wisten niet precies welke coronaregels er golden voor Nederlanders in België. Twee uur later arriveerden we in Kelmis. Het was ons inmiddels wel duidelijk dat er niet werd gecontroleerd op wat dan ook. Wat dat aangaat had het jaar 1850 kunnen zijn. Toen had Neutraal Moresnet slechts één wetsdienaar, de veldwachter, die niemand kon arresteren omdat het land geen gevangenis bezat.

Je suis comme le roi d’un pays pluvieux,
Riche, mais impuissant, jeune et pourtant très vieux,
Qui, de ses précepteurs méprisant les courbettes,
S’ennuie avec ses chiens comme avec d’autres bêtes.
Rien ne peut l’égayer, ni gibier, ni faucon,
Ni son peuple mourant en face du balcon.
Du bouffon favori la grotesque ballade
Ne distrait plus le front de ce cruel malade;
Son lit fleurdelisé se transforme en tombeau,
Et les dames d’atour, pour qui tout prince est beau,
Ne savent plus trouver d’impudique toilette
Pour tirer un souris de ce jeune squelette.
Le savant qui lui fait de l’or n’a jamais pu
De son être extirper l’élément corrompu,
Et dans ces bains de sang qui des Romains nous viennent,
Et dont sur leurs vieux jours les puissants se souviennent,
II n’a su réchauffer ce cadavre hébété
Où coule au lieu de sang l’eau verte du Léthé

(Spleen – Baudelaire)